Okresy wypowiedzenia umowa o pracę – co warto wiedzieć?
Okres wypowiedzenia umowy o pracę to kluczowy element, który wpływa na sposób zakończenia stosunku pracy. Przepisy Kodeksu pracy regulują długość okresu wypowiedzenia w zależności od rodzaju umowy oraz stażu pracy pracownika u danego pracodawcy. Jakie są zasady dotyczące okresów wypowiedzenia w 2026 roku?
Czym jest okres wypowiedzenia umowy o pracę?
Okres wypowiedzenia to czas, który upływa pomiędzy złożeniem oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o pracę a faktycznym zakończeniem stosunku pracy. W tym okresie pracownik ma obowiązek nadal świadczyć pracę, a pracodawca wypłacać wynagrodzenie. Warto zaznaczyć, że okresy wypowiedzenia różnią się w zależności od rodzaju umowy i stażu pracy u danego pracodawcy.
Zasadniczo wyróżnia się trzy rodzaje umów o pracę: na czas określony, nieokreślony oraz na okres próbny. Każda z tych umów charakteryzuje się innymi zasadami dotyczącymi okresu wypowiedzenia. W praktyce okres wypowiedzenia pełni funkcję ochronną zarówno dla pracodawcy, jak i pracownika, dając czas na znalezienie nowej pracy lub zastępstwa.
Okres wypowiedzenia w umowach na czas określony i nieokreślony
W przypadku umów o pracę na czas określony oraz nieokreślony okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy. Przepisy Kodeksu pracy wskazują, że długość okresu wypowiedzenia wynosi:
- 2 tygodnie – jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
- 1 miesiąc – jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,
- 3 miesiące – jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.
Te zasady obowiązują także w przypadku, gdy firma zmienia właściciela lub przechodzi inne przekształcenia, o ile nowy pracodawca jest prawnym następcą poprzedniego.
Wyjątki od ogólnych zasad
Choć zasady dotyczące okresów wypowiedzenia są jasno określone, istnieją pewne wyjątki. Przykładowo, w sytuacji ogłoszenia upadłości pracodawcy, możliwe jest skrócenie trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia do jednego miesiąca. W takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie za pozostały okres wypowiedzenia.
Warto pamiętać, że mimo skrócenia okresu wypowiedzenia, czas ten wlicza się do ogólnego stażu pracy pracownika.
Okres wypowiedzenia w umowach na okres próbny
Umowa na okres próbny, jako szczególny rodzaj umowy na czas określony, ma swoje specyficzne zasady dotyczące okresu wypowiedzenia. Okres ten jest znacznie krótszy i zależy od długości samego okresu próbnego:
- 3 dni robocze – jeżeli okres próbny nie przekracza 2 tygodni,
- 1 tydzień – jeżeli okres próbny trwa dłużej niż 2 tygodnie,
- 2 tygodnie – jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące.
Te krótsze okresy mają na celu umożliwienie szybkiego zakończenia stosunku pracy w sytuacji, gdy jedna ze stron uzna, że współpraca nie spełnia jej oczekiwań.
Jak liczyć okres wypowiedzenia?
Liczenie okresu wypowiedzenia różni się w zależności od tego, czy jest liczony w dniach, tygodniach czy miesiącach. Zasadniczo:
- Okres wypowiedzenia liczony w dniach roboczych rozpoczyna się dzień po doręczeniu wypowiedzenia,
- Okres liczony w tygodniach rozpoczyna się pierwszą niedzielę po złożeniu wypowiedzenia,
- Okres liczony w miesiącach zaczyna się pierwszego dnia miesiąca następującego po złożeniu wypowiedzenia.
Dzięki tym zasadom możliwe jest precyzyjne określenie daty zakończenia stosunku pracy.
Możliwość skrócenia okresu wypowiedzenia
Choć standardowo okres wypowiedzenia jest ustalony prawnie, istnieją sytuacje, w których można go skrócić. Najczęściej dzieje się to na mocy porozumienia stron. W takim przypadku, obie strony mogą ustalić dogodną datę zakończenia umowy. Skrócenie okresu wypowiedzenia jest również możliwe w przypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy.
Warto podkreślić, że wszelkie zmiany dotyczące okresu wypowiedzenia powinny być zgodne z interesem pracownika i nie mogą naruszać jego praw.
Prawa i obowiązki w okresie wypowiedzenia
W okresie wypowiedzenia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia i jest zobowiązany do wykonywania swoich obowiązków, chyba że zostanie z tego zwolniony przez pracodawcę. Ważną kwestią jest możliwość skorzystania z dni wolnych na poszukiwanie nowej pracy, które przysługują w wymiarze:
- 2 dni robocze przy dwutygodniowym i jednomiesięcznym okresie wypowiedzenia,
- 3 dni robocze przy trzymiesięcznym okresie wypowiedzenia.
Te dni wolne przysługują jednak tylko wtedy, gdy to pracodawca jest inicjatorem wypowiedzenia.
Kiedy pracownik może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia?
Pracownik ma możliwość rozwiązania umowy bez wypowiedzenia w szczególnych przypadkach, takich jak:
- Stwierdzenie przez lekarza szkodliwego wpływu pracy na zdrowie pracownika,
- Ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę, np. brak wypłaty wynagrodzenia.
W takim przypadku pracownik musi złożyć pisemne oświadczenie, w którym poda przyczynę takiego rozwiązania umowy.
Co warto zapamietać?:
- Okres wypowiedzenia umowy o pracę różni się w zależności od rodzaju umowy oraz stażu pracy: 2 tygodnie (krócej niż 6 miesięcy), 1 miesiąc (co najmniej 6 miesięcy), 3 miesiące (co najmniej 3 lata).
- Umowy na okres próbny mają krótsze okresy wypowiedzenia: 3 dni (do 2 tygodni), 1 tydzień (powyżej 2 tygodni), 2 tygodnie (3 miesiące).
- Okres wypowiedzenia liczony jest od dnia po doręczeniu wypowiedzenia, z różnymi zasadami dla dni, tygodni i miesięcy.
- Możliwe jest skrócenie okresu wypowiedzenia na mocy porozumienia stron lub w przypadku ogłoszenia upadłości pracodawcy.
- Pracownik ma prawo do wynagrodzenia w okresie wypowiedzenia oraz do dni wolnych na poszukiwanie nowej pracy (2-3 dni robocze, w zależności od długości wypowiedzenia).